İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXVII Sayı 2, 2013

 

Özet

İzmir’in kurtuluşunun ardından, 18.2.1923 tarihinde Dr. Behçet Salih öncülüğünde verem hastalığı ile mücadeleye gönül veren bir ekip tarafından kurulan İzmir Verem Mücadele Cemiyeti cumhuriyet döneminin ilk verem savaş derneğidir. Yeni kurulan bu derneğin, başından itibaren en çok önem verdiği konulardan biri de, kamuoyuna yönelik eğitim ve propaganda çalışmalarıdır. Bir yönetim kurulu oluşturarak çalışmalarına başlayan derneğin ilk işi, bir basın bildirisi yayınlayarak kamuoyunun dikkatini çekmek ve  halka yönelik konferanslar düzenlemek olmuştur. Oluşturulan propaganda kurulu sinemalarda veremle ilgili belgesel film gösterileri düzenlemiş, ressamlara yaptırdıkları resimleri seyyar müzeler eşliğinde en  uzak  köylere kadar göndererek sergiler düzenlemiştir. Bunun yanı sıra halka parasız dağıtılmak üzere broşürler, ilânlar ve kart postallar bastırılarak dağıtılmış, İzmir’de gazetelerin çıkmadığı cumartesi günleri “Cumartesi” adıyla bir de gazete çıkarılmıştır. Bu gazete daha sonra yeterli görülmeyerek, iki ayda bir çıkan “Sıhhî Cidal” adlı bir dergiye dönüştürülmüştür. Bir müddet sonra dergi, gördüğü rağbet üzerine zenginleştirilerek, “Sıhhat” adı ile aylık olarak çıkarılmaya başlanmıştır. 1930 yılında dernek içeriğinde derneğin tarihçesi, verem hastalığı hakkında bilgiler, İzmir ve çevresine ilişkin verilere yer verilen bir de almanak çıkarmıştır. Bu çalışma bu önemli derneğin gerçekleş- tirdiği propaganda faaliyetlerini aktarmayı amaçlamaktadır.

Abstract

İzmir Society of Fight against Tuberculosis was the first society of fight against tuberculosis founded on  18/02/1923  following the liberation of İzmir during the Republican era by a team devoted to fighting tuberculosis disease under the leadership of Dr. Behcet Salih. Public training and propaganda work was one of the most important subjects for this newly established society. The first attempt of the society, initiating work by forming a board of directors, was to draw public attention by publishing a press release and to organizing conferences. Furthermore, the established propaganda                                        commission                 showed documentary films on TB at the cinemas. Medical pictures were accompanied by  mobile museums and sent even to the most remote villages. In addition, brochures, announcements and postcards were printed and distributed free of charge. On Saturdays  a newspaper called “Cumartesi” was published in Izmir. The newspaper was not

 

İZMİR VEREMLE MÜCADELE CEMİYETİ

KURULUŞ

1923 yılında veremle mücadele için başlatılan ilk girişim, düşman işgalinden yeni kurtarılan İzmir’de “İzmir Veremle Mücadele Cemiyet-i Hayriyesi”nin kurulmasıdır (1). Cumhuriyet ilan edilmeden hemen önce, o günlerin yoksulluk koşulları içinde, bir avuç gönüllünün verem hastalığı ile mücadeleyi başlatmak amacıyla, tamamen kendi özverileri ve halkın desteğine dayanarak kurdukları bu dernek, daha sonra kurulan diğer Verem Savaş Dernekleri için de cesaret verici bir örnek oluşturmuştur.

İzmir Veremle Mücadele Cemiyet-i Hayriyesi’nin kuruluşunun öncülüğünü Dr. Behçet Salih Bey (Uz) yapmıştır. O dönemde verem hastalığı ile uğraşan çoğu hekim gibi, yakınlarından birini bu hastalık nedeniyle kaybeden ve bu nedenle bu hastalıkla mücadeleye büyük önem veren Dr. Behçet Salih 1922 yılında İtalya’ya yaptığı bir inceleme gezisi sırasında Livorno kentinde bulunan “Unberto” sanatoryumunu gezerken, müessese müdürünün yaptığı ayrıntılı açıkla- malardan çok etkilenmiştir. Sanatoryum mü- dürünün müessese hakkında verdiği bilgiler- den, yardımsever düşüncelerle kurulan Livorno Verem Mücadele Cemiyeti’nin dispanserinde cuma dışında her gün iki saat süre ile yoksul hastaların parasız olarak muayene ve tedavi edildiğini öğrenen Behçet Salih, ülkemizde de böyle bir girişimi uygulamanın mümkün olduğu kanısına varmıştır (2).

Behçet Salih, İzmir’e döndüğünde, verem hastalığı ile mücadele için benzer bir gönüllü kuruluş oluşturma amacıyla harekete geçerek,

 

seen sufficient, so it was turned into a journal called “Sıhhî Cidal” which was published  every two-months. In 1930 an almanac, including the society content, and history, information about TB disease and data on Izmir and its surroundings was published.  The aim of this study is  to  convey  information about the propaganda activities performed by this important society.

 

 

bu düşüncesini ilk önce arkadaşlarından Dr. Besim Rıfat’a açmıştır. Onun da bu düşünceyi gönülden desteklemesiyle iki hekim aynı gaye için çalışacak başka gönüllüler aramaya girişmiştir. Kastamonu mebusu Doktor Suat, Anadolu Fakirler Eczanesi sahibi Ömer Lütfi, Doktor Hasan Sûkûti, mühendis Halit Ziya ve eczacı Mehmet Faik’in desteklerini alan Behçet Salih ve Besim Rıfat bir toplantı düzenlemeye karar vermişlerdir. 18 Şubat 1923 tarihinde, Anadolu Fakirler Eczanesinin üst katında düzenlenen bu ilk toplantıya Dr. Behçet Salih, Dr. Besim Rıfat, Dr. Suad, Hasan Sükuti, Bahtiyar Hüseyin, Şükrü Kadri, İsmail, eczacı Ömer Lütfi, Mehmet Faik, mühendis Halit Ziya, tüccardan Ahmet Ethem, Halil İbrahim ve miralay Osman katılmışlardır. Toplantıda, Dr. Behçet Salih’in ayrıntılı bir konuşma yaparak düşüncelerini açıklamasını takiben, toplantıya katılanların kurucu üye olmaları teklif ve kabul edilmiştir. Toplantı sonunda Behçet Salih, Besim Rıfat, Suat Hasan Sükuti, eczacı Ömer Lütfi, Mehmet Faik, mühendis Halit Ziya ve miralay Osman’dan oluşan geçici bir yönetim kurulu seçilmiş ve Dr. Behçet Salih’in derneğin tüzüğünü kaleme almasına karar verilmiştir (3).

Yeni seçilen yönetim kurulu ilk iş olarak ülke- deki verem tehlikesini ve derneğin amaçlarını kamuoyuna anlatan bir beyanname hazırlaya- rak basına dağıtmıştır. Bu beyanname büyük ilgi uyandırmış, bunun üzerine yönetim kurulu geniş katılımlı bir toplantı düzenleme kararını alarak kamuoyuna bir çağrı yapmıştır. Şehrin ileri gelenleri, basın mensupları, hükümet

 

 

 

yetkilileri, İzmirli tüccar ve aydınlardan oluşan üç yüz kadar kişinin katılımıyla yapılan genel bir toplantı düzenlemiştir. Bu toplantıda yeni üyeler kaydedilmiş ve ayrıca bir bilim ve bir de propaganda kurulu oluşturulmuştur. Bilim kuruluna Dr. Memduh, Dr. Hüsamettin, Dr. Murat, Dr. Besim Rıfat, Dr. Behçet Salih (Uz), Dr. Osman Nuri, Dr. Şükrü Cemal ve o sırada İzmir’de görev yapan Dr. Tevfik Salim (Sağlam) seçilmişlerdir. Dr. Tevfik Salim (Sağlam) aynı yılın Ekim ayında Gülhane Tababet-i Askeriye Tatbikat Mektebine atanarak İstanbul’a geçmiş ve sonraki yıllarda verem mücadelesine büyük hizmetler vermiştir (4).

Kuruluş çalışmaları 14 Nisan 1923 tarihinde resmen tamamlanan dernek, Osmanlı döne- minde kurulan, ancak İstanbul’un işgali nedeniyle işlevsiz kalan “Veremle Mücadele Osmanlı Cemiyeti”nin manevi mirasına sahip çıkmıştır. Bu cemiyetin, Besim Ömer Paşa’nın da katkılarıyla biçimlenmiş olan, iç içe yer- leştirilmiş, çift kırmızı hilalden oluşan amble- minin, açıklığı yukarı bakan şekli derneğin amblemi olarak kabul etmiştir (5).

Bilim kurulunun ilk hedefi başlangıçta kiralık bir binada acilen bir dispanser açmak olmuş- tur. Bunun için Beyler Sokağı civarında Salep- çizade Camii yakınında İstanköy hamamının karşısında bir bina kiralanmış, burada “Bir Numaralı Hasta Bakımevi” adıyla geçici bir dispanser kurulmuştur. Bu dispanserde Dr. Behçet Salih, Dr. Osman Nuri ve Dr. Besim Rafet Beyler tarafından halka ücretsiz sağlık hizmeti vermeye başlamışlardır. Eczacı Mehmet Lütfi Bey ve Hüseyin Sükûti Bey de, reçete edilen ilaçları kendi ecza depolarından ücretsiz olarak vermeyi üstlenmişlerdir (6).

1924 yılı başlarında 283 üyesi  bulunan Dernek, Sivrihisar, Ödemiş, Tire ve Manisa’da birer şube açarak çalışmalarını genişletmiştir (7). Yıllık genel kurul toplantılarında yenilenen dokuz kişilik bir yönetim kurulu tarafından yönetilen İzmir Verem Mücadele Cemiyeti, Dâhiliye Vekâletinin 16 Temmuz 1925 tarih ve 3604/8257 sayılı teklifi ile İcra Vekilleri Heyetinin 5 Ağustos 1925 tarihli toplantısında

İZMİR GÖtiÜS HASTANESİ DERGİSİ

 

alınan bir kararla kamu yararına çalışan dernekler arasına alınmıştır (8).

Geçici dispanserin başarılarının sağladığı destekle 1927 yılında dernek adına Beyler Sokağında Lütfü Bey Mescidi’nin bulunduğu arsa satın alınmış, bu arsa üzerine üç katlı yeni bir dispanser yapımına başlanmıştır (9). Büyük kısmı halktan toplanan paralarla 30.000 liraya bitirilen binanın açılışı, Vali Kazım (Dirik) Paşa ve Belediye Başkanı Aziz Beyin de katıldığı bir törenle, 18 Şubat 1927’de yapılmıştır. Çalış- malarına devam eden Dernek Bozyaka’da 200 dönümlük büyük bir çiftlik satın almıştır. Burada bulunan küçük binalar tamir ettirilmiş ve ücretsiz olarak rehabilitasyon dönemindeki veremli hastaların hizmetine tahsis edilmiştir (10).

 

DERNEĞİN PROPAGANDA FAALİYETLERİ

Derneğin kurulduğu dönemlerde verem hasta- lığının kesin bir tedavisinin olmayışı nedeniyle öncelik veremin yayılmasını önleyecek önlem- lere ve tehlikenin büyüklüğü konusunda halkın bilinçlendirilmesine önem verilmiştir. Cemiyetin yayınladığı “Verem Hakkında Neler Bilmeli- siniz? Veremliler ve Birlikte Yaşayanlar İçin Faydalı Hakikatler” isimli kitabın önsözünde bu durumu anlatan ifade günümüz Türkçesi ile şöyledir: “Günümüzde halk arasında vereme ilişkin çokça yanlış bilgiler hüküm sürmek- tedir. Bu yanlış bilgiler kısmen bu hastalığa yakalanmış olanların tedbirsizce yaşayarak kendileri için zararlı hareketlerde bulunmala- rına, kısmen de halkın, bulaşma  endişesiyle bu hastalığa tutulmuş olanlara sebepsiz bir korku ile bakmasına neden olmak gibi birçok kötü sonuçlara yol açmaktadır. Eğer bu memlekette vereme üstün gelinmek isteni- yorsa, halkın bu hastalığın neden ibaret oldu- ğunu bilmesi ve bizzat veremlilerle etrafında- kilerin hastalıkla mücadele için ne yapabile- ceklerini öğrenmeleri lazımdır. Milli Verem Mücadele Cemiyeti bu yanlış bilgilendirmenin ortadan kaldırılması için biricik çarenin, konu hakkında açık ve net bilgilerin yayınlanması olduğunu takdir eder” (11).

 

İZMİR VEREMLE MÜCADELE CEMİYETİ

 

Dernek tüzüğünün 3. maddesinde konu şöyle ifade edilmiştir: “Cemiyetin gayesi: Sadece sağlık ve sosyal içerikli olup, bilgisizlik ve sefalet yüzünden gün geçtikçe fecaati artan ve pek çok nüfus kaybı verdiren “Verem”in bulaşma ve yayılma nedenlerini; çocuklarda, büyüklerde, ailelerde meydana getirdiği felaketlerin sosyal ve iktisadi hayatımıza vurduğu darbeleri; özetle verem hastalığının gerçek içeriğini en pratik bir şekilde halka öğretmek için her türlü araçtan yararlanmak ve bu teşkilatın en ücra köylere kadar ulaşması ile memlekete ve insanlığa hizmet etmektir.” (12). Bu maddeden anlaşıldığı gibi, dernek ana gayesi olarak halkı bilinçlendirmeyi belirle- miştir.

Dr. Behçet Salih’in sorumluluğunda oluştu- rulan propaganda kurulu halkı bilgilendirmek amacıyla propaganda ve eğitim çalışmalarına ağırlık vermiştir. Bu bağlamda Sağlık Bakan- lığına bağlı Sağlık Müzesinin ressamları Dr. Hikmet ve Ziya Hüsnü Bey’lere yaptırılanı bilgilendirici resimler seyyar müzeler eşliğinde en uzak köylere kadar gönderilmiş, halka yönelik konferanslar düzenlenerek veremle mücadele bilincini yerleştirme çabasına girişil- miştir. Bu konferanslardan ilki Dr. Behçet Salih Bey tarafından “Tayyare” sinemasında verilerek, halktan 750 liralık bağış toplan- mıştır. Milli Sinema’da her hafta düzenlenen konferansların yanı sıra halka veremle ilgili belgesel filmleri gösterilmiştir. Ayrıca yayın faaliyetlerine büyük önem verilmiş, halka parasız dağıtılmak üzere broşürler, ilânlar ve kart postallar bastırılmış, “Sağlık Öğütleri” isminde bir kitabı tercüme ettirilerek okul çocuklarına dağıtılmıştır. Yayın faaliyetlerinin en önemlilerinden biri de çıkartılan süreli yayınlardır. İzmir’de gazetelerin çıkmadığı cumartesi günleri “Cumartesi” adıyla bir de gazete yayımlanmıştır. Bu gazete daha sonra yeterli görülmeyerek, iki ayda bir çıkan “Sıhhî Cidal” adlı bir dergiye dönüştürülmüştür (13).

İzmir Verem Mücadele Cemiyeti’nin yayın organı olan “Sıhhî Cidâl” Dergisinde halkın anlayabileceği bir dil ile verem hastalığının

 

zararları ve bu hastalıktan korunmak için alınabilecek önlemleri içeren yazılara ağırlık verilmiştir. Dergide ayrıca temizlik ve beslen- me alışkanlıkları gibi konuların işlendiği halk sağlığını ilgilendiren yazılar da yer almıştır. O dönemde yere atılan balgamlar veremin en önemli bulaşma yollarından biri olarak görül- düğü için, dergi yerlere tükürülmemesi konu- sunda halkı uyarmış, cadde  ve  sokaklara afişler astırmıştır. Bu konuda derneğin çalış- malarına destek veren İzmir Belediyesi, çeşitli yerlere ve kâğıt sepetlerin yanına tükürük hokkaları yerleştirmiş, sokaklarda yere tükü- renlerden birer lira ceza alınması için polis ve zabıta memurlarına talimat vermiştir. Sıhhî Cidâl Dergisinde sık sık, verem, sıtma gibi bulaşıcı hastalıklar ve temizlik hakkında, halkı uyarıcı kısa ve özlü sözler de yayınlanmıştır. Çerçeve içine alınarak, büyük harflerle yazılan özlü sözlerden bazıları şunlardır: “Ağır bir veremli eğer barınacak bir yeri de yoksa cemiyet-i beşeriyenin en acınacak, en ağla- nacak bir mahlûkudur. Bu zavallılara herkes acıdığı, merhamet ettiği halde yine bir şey yapamazlar. Bunları himaye bir, beş, yüz kişinin harcı değildir. Bu vatan işini hep birlikte yapalım! Verem Mücadele Cemiyetine aza olunuz. Cemiyete zâhir olunuz. Bu  da  tatlı, saf hizmet-i vataniyedir”. Derginin arka kapağında, Verem Mücadele Cemiyeti tarafın- dan Beyler Sokağında hizmete açılan dispan- serde, hangi doktorların hangi saatlerde hasta kabul ettiğini gösteren çizelgeler yayınlan- mıştır.

Sıhhî Cidâl Dergisi, 1928 yılında yayınlanan 9. sayısından itibaren “Cidâl”, 1929 yılından itiba- ren de, bu kez aylık Latin harfleri ile basılarak, “Sıhhat Mecmuası” adıyla yayın hayatını sürdürmüştür. Aylık dergi çıkarmak amacıyla oluşturulan kurulda Dr. Ethem, Dr. Besim Rafet, Dr. Behçet Salih, Dr. Tevfik Salim, Dr. Hüsnü, Dr. Hüsamettin, Dr. Şehri, Dr. Ali Agâh, Dr. Osman Nuri, Dr. Murat, Dr. Kimyager Memduh Bey’ler görev almışlardır. Sıhhat Dergisi, 1930 yılında yedi bin adet basılarak, halka ücretsiz olarak dağıtılmıştır. Sıhhat Dergisinde, Verem Mücadele Cemiyetinin

 

 

 

dispanserinde yürütülen faaliyetler, çalışan hekimler ve çalışma saatleri, derneğin düzen- lediği konferans, film gösterisi, gezi, yayın faaliyetleri ve şubat aylarında yapılan yıllık kongre hakkında bilgilere yer verilmiştir. Şubat 1929-Ocak 1931 tarihleri arasında düzenli olarak her ay yayınlanan Derginin son sayısı, Mart 1931 tarihinde yayınlanmıştır (14).

1930 yılında, içeriğinde derneğin  tarihçesi, verem hastalığı hakkında bilgiler, İzmir ve çevresine ilişkin verilere yer verilen bir de almanak yayımlanmıştır. Almanakta derneğin yapmış olduğu faaliyetler şöyle sıralanmıştır:

  • Başlangıçtan bu yana 10073 hasta bakılmış, 1100 veremli bulunmuştur.
  • 1929 yılında: 1396 hasta bakılmıştır.
  • Dispanser müzesini      5030      kişi     ziyaret etmiştir.
  • 62 konferans verilmiştir.
  • Sıhhat mecmuası» yayına başlamıştır.
  • 10000 duvar afişi bastırılarak asılmıştır.
  • 4000 sıhhi kartpostal yaptırılıp dağıtılmıştır.
  • Ziyaretçi hemşire uygulaması başlatılmıştır.
  • Ultraviyole ve röntgen cihazları alınmıştır.

Verem Mücadele Cemiyeti bu almanağı yayımlayarak, verem mücadelesi düşüncesini ülkenin Türkiye’nin her tarafına, en uzak köyüne ve en uzaktaki köylüsüne kadar ulaştır- mayı; ayrıca milli ürünlerimizin reklâmını yaparak, tüccar ve esnafımızın ticari ve ekono-

İZMİR GÖtiÜS HASTANESİ DERGİSİ

 

mik gücüne katkıda bulunmayı hedeflediğini belirtmiştir.

 

SONUÇ

Günümüze ulaşan belgelerden, Cumhuriyet Döneminde ilk kurulan verem savaş derneği olan İzmir Verem Mücadele Cemiyeti’nin, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında, kurucu- larının özverili çalışmaları ve tamamen halkın desteği ile o dönemde toplum sağlığını tehdit eden hastalıkların başında gelen vereme karşı etkili bir propaganda faaliyeti yürüttüğü anlaşılmaktadır. Verem hastalığının kesin tedavisinin olmadığı bu dönemde hastalığın bulaşmasını azaltmak ve halka veremle ilgili bilgileri aktarmak açısından bu faaliyetlerin yurt çapında ses getiren yararlı etkileri olmuştur. Dernek uzunca bir dönem başarılı bir çalışma yürüterek yeni açılacak derneklere de örnek olmuştur. 1927 yılında İstanbul Verem Mücadelesi Cemiyetinin kuruluşuna önderlik edenlerden biri olan Tevfik Sağlam’ın bu mücadelede İzmir’de iken katıldığı dernek çalışmalarından ilham almış olması muhte- meldir. İzmir Veremle Mücadele Cemiyet-i Hayriyesi bir yanda kurmuş olduğu Verem Dispanseri, Yamanlar Kampı ve Verem Hastanesi ile İzmir halkına hizmet vermiş, öte yanda başarılı propaganda çalışmaları yürüte- rek Cumhuriyet döneminin başlangıcından bu yana yurt çapında sürdürülen verem savaşının gönüllü öncülerinden olmuştur.

 

 

REFERENCES

 

 

  1. Aksu M. Tıp Tarihi Açısından Türkiye’de Verem Savaşı. Ankara: Türkiye Ulusal Verem Savaşı Dernekleri Federasyonu Yayını; 2007:
  2. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Sıhhat ve İktisat Mücadele Almanağı 1930-1931, İstanbul: Sebat Matbaası; 1931:
  3. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Sıhhat ve İktisat Mücadele Almanağı 1930-1931, İstanbul: Sebat Matbaası; 1931:
  4. Namal A, Aras Ş, Yürür G. İstanbul Üniversitesi Rektörlerinden Ord. Prof. Tbp. Tuğgeneral

Tevfik Salim Sağlam Tevfik Salim  Sağlam, Nobel Medicus, 2008; 2(4): 36-40.

  1. Gökçe, T.İ. Verem Savaşında 50 Yıl. İstanbul; Hilâl Matbaası;1968:
  2. 29 Haziran 1923 tarihli Türk Sesi

İzmir.

  1. Karayaman M. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Tarafından Yayınlanan Sıhhî Cidâl-Sıhhat  Dergisi, Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi 2010; 18(3):140-152.

 

İZMİR VEREMLE MÜCADELE CEMİYETİ

 

 

  1. İzmir Veremle Mücadele Cemiyeti’nin toplantısı ve idare heyetinin Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi Tarih: 14.11.1924; Dosya: 1985; Fon Kodu: 30..10.0.0; Yer No: 177.219..5.
  2. İzmir’deki Lütfi Bey Mescidi’nin İzmir Veremle Mücadele Cemiyeti’ne bedeli mukabilinde
  1. Sıhhî Cidâl Dergisi 1925; 9(2):8
  2. Karayaman M. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Tarafından Yayınlanan Sıhhî Cidâl-Sıhhat  Dergisi, Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi 2010; 18(3):

 

satılması. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi; Tarih:                                                                                                          

 

27/1/1927; Sayı: 4638; Dosya: 229-34; Fon

Kodu: 30..18.1.1; Yer No: 22.84..20.

  1. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Sıhhat ve İktisat Mücadele Almanağı 1930-1931, İstanbul: Sebat Matbaası; 1931:
  2. Karayaman M. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Tarafından Yayınlanan Sıhhî Cidâl-Sıhhat  Dergisi, Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi 2010; 18(3): 142
  3. İzmir Verem Mücadele Cemiyeti Sıhhat ve İktisat Mücadele Almanağı 1930-1931, İstanbul: Sebat Matbaası; 1931:

 

Yazışma Adresi:

Dr. Mahmut Gürgan

Bezmialem Vakıf Üniversitesi, Deontoloji ve Tıp Tarihi, İstanbul, Türkiye

e-posta: mgurgan@gmail.com

Derneğin Adı ve Merkezi

Madde 1-Derneğin Adı: Merkezi İzmir’de bulunmak üzere İZMİR VEREMLE SAVAŞ” derneği adı ile 18 Şubat 1923 tarihinde bir dernek kurulmuştur.

a)Derneğin merkezi Konak-İzmir’dir. İzmir Merkez ilçe ve dış ilçelerde şubeler açabilir.

b)Derneğimiz kamu yararına hadim dernekler arasına alınması, Dahiliye Vekaletinin 16 Temmuz 1341 tarih ve 3604-8257 sayılı teklif ve icra vekilleri heyetinin 5 Ağustos 1341 tarihli kararı ile kararlaştırılmıştır.

c)Derneğin simgesi: İç içe geçmiş çifte kırmızı ay beyaz zemin üzerine olmak kaydıyla simgesidir.

Derneğin Amacı ve Bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve biçimleri:

Madde 2-

a)Derneğimiz her türlü verem savaş kuruluşlarına(hastane, dispanser,

provatoryum ve gezici röntgen verem tarama ekipleri) sıhhi ve tıbbi konularda yardımcı olur. Bu kuruluşların işlerliği için gerekli görülen her türlü ihtiyaçlarını bütçesi olanağı içinde karşılar.

  1. b) Veremli hastalara tedavi, ilaç, gıda, giyim, ısınma, barınma v.b. yardımları yapar, gerekirse fakir ve veremli hastaların çocuklarını sünnet ettirir.

Her kademede eğitim gören çocuklarına ayni ve burs v.b gibi maddi yardım yapar. Ayrıca: İmkanlar ölçüsünde, ülkemizin eğitim, bilim ve teknik açıdan gelişmesine katkı sağlamaya yönelik, her kademede ihtiyaç sahibi yoksul ve kimsesiz öğrencilere (burs, giyim, kırtasiye) v.b. ihtiyaçların giderilmesinde ayni ve nakdi yardım yapabilir.

Tüberküloz dışındaki fakir hastaların tedavi ve ameliyat masraflarını karşılayabilir. (Aile bütçesini sarsan rakamlar Maddi olanakları kısıtlı yoksul mahallelerdeki eğitim ve öğretim kurumlarının tadilat, tamirat, ilave ve derslik, çok amaçlı salon, kütüphane, laboratuar)v.b. her türlü ihtiyaçlarının temininde ayni ve maddi destek verebilir, yardım yapabilir. Uzmanlık ve bilim alanında araştırma ve çalışma yapanlara ayni ve maddi

yardım yapabilir.

İkametgahı İzmir’de olan veya aileleri İzmir’de yaşayan ve başka şehirde okuyan öğrencilere burs verilmesi kararında yönetim kurulu yetkilidir.

Devlet üniversitelerinin fakir ve muhtaç öğrencileri ile özel üniversitelerin ihtiyaç sahibi öğrencilerine imkanlar ölçüsünde nakdi yardım yapabilir.

  1. c) Mevcut Veremle Savaş kuruluşları binalarının bakım ve onarımlarını yapar. Verem Savaş kuruluşlarına sıhhi ve tıbbi konularda bütçesi nispetinde yardımda bulunur. İhtiyaç duyulması halinde yeni veremle savaş tesisleri inşa eder. Gerekirse gelirlerini arttırmaya yönelik yeni bina ve tesisler yapar veya yaptırır. Kiraya verebilir. Mevcut tesislerin işlerliğini sağlar. Tüzük amacının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan gelirleri temin etmek amacıyla ticari iktisadi ve sanayi işletmeler kurar ve işletir.

Dernek ihtiyaç duyması halinde hizmetin aksamaması için personel hizmeti veren kurum, şirket ve müesseseden personel hizmeti satın alabilir.

Tüberkülozlu ailelerin üniversitede okuyan sağlıklı kız çocuklarına ve üniversitede okuyan diğer tüm kız öğrencilere Eğitim ve öğretim faaliyetleri için kız öğrenci yurdu açabilir. Yurdun devri, nakli , kapatılması ile bunların idaresi , işletilmesi ve denetlenmesi, müracaat edenler veya dernek yönetim kurulunca tespit edilen ihtiyaç sahibi üniversitede okuyan öğrencilerinden %20’ye kadarının (1/5’i) ücretsiz olarak yurtta barındırılmasında dernek yönetim kurulu yetkilidir.

%100 hissesi derneğimize ait olan VER-SA Veremle Savaş Özel Sağlık Hizmetleri İnşaat Taahhüt San. ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından yurt inşaatının yapılması, bu konuda   VER-SA Veremle Savaş Özel Sağlık Hizmetleri İnşaat Taahhüt San. ve Ticaret Ltd.Şti.  ile anahtar teslimi inşaat sözleşmesi yapmaya, yapı denetim şirketi ile denetim sözleşmesi imzalamaya, ihtiyaç duyulması halinde dernekten avans verilmesinde yönetim kurulu yetkilidir.

d)Derneğimiz hizmetlerini yürütebilmek için mali imkanlar arar.

Bu açıdan gerekirse Ticari Siciline kayıt yaptırmak şartıyla, iktisadi işletmeler kurabilir. Şirketlere ortak olur ve Verem taraması ile ilgili olarak işçilerin yoğun olarak çalıştırıldığı kurum ve kuruluşların verem taraması ve röntgen çekimi ile ilgili ihalelere girer. Amacına uygun olarak İktisadi işletmeler kurar. Kurulmuş olanlara katılabilir. Amaçları doğrultusunda poliklinik açar, işletir, veremli hastalara hizmet verir. Gayrimenkul alabilir ve satabilir. Derneğe ait olan iktisadi kuruluşları dernek yönetim kurulu 6 ayda veya yılda bir denetleyebilir.

  1. e) Yurdumuzda meydana gelen doğal afet ve olağanüstü hallerde (deprem, sel, heyelan, yangın, savaş, terör)v.b. durumlarda: Mağdurlara ve afetzedelere, ihtiyaç sahibi, hasta, yaralı, evsiz ve düşkün kimselere imkanları ölçüsünde ayni ve maddi destek verebilir, yardım yapabilir, Ayrıca; Doğanın korunmasına yönelik çalışmalara katılabilir destek verebilir. Ağaçlandırma faaliyetlerine destek verebilir, yardım yapabilir. Veremle Savaş hatıra ormanı kurabilir.

f)Derneğimiz Anayasasının 13.maddesindeki genel sınırlamalara aykırı hareket edemez. Siyasi amaç güdemez, siyasi faaliyette bulunamaz. Siyasi partilerden destek göremez ve onlara destek olamaz. Sendikalarla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıflarla bu amaçlara ortak hareket edemez, herhangi bir parti ve sendika organlarında görev alan kişiler, milletvekilleri dernek organlarında görev alamaz.

g)Verem savaşında çalışan tüm personelin eğitim mesleki gelişmelerini sağlamak için, Sağlık Bakanlığı ve Üniversiteler ile işbirliği yaparak mevcut tesislerinde verem eğitim ve tekamül kursları düzenler. Kursa iştirak edenlere iaşe ve yolluklarını bütçesi olanağında karşılar.

h)Kuruluş amacına uygun olarak şirketlere ortak olabilir, sermayesini arttırabilir. İktisadi işletmeler kurabilir, devredebilir kiralanır veya kiraya verebilir.

i)İzmir il hudutları içinde verem mücadelesine katkıda bulunmak için şehir, kasaba, köylerde faaliyet gösterir.

j)Denetim kurulu derneğe ait şirketleri üçer ay aralıklarla denetleyebilir. Bunları bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula bildirir.

k)Verem ve Savaş Derneği, ihtiyaç duyulduğunda bankalardan gayrimenkullerini ipotek ettirerek, karşılığında kredi ve teminat mektubu alabilir ve bunları %100 hissesi derneğe ait olan şirket ve ikitisadi kuruluşlarında kullanabilir.

l)Veremle Savaş Derneğinin kendi adına ve %100 hissesi derneğe ait olan iktisadi kuruluş ve şirketlerinin kullanacağı krediler için ipotek vermeye kefalet vermeye yönetim kurulu yetkilidir.

Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri:

a)Vereme yakalanan yoksul kimselerin tedavisi ve aile fertlerinin korunması için mali durumunun yeteri oranında dispanser, sanatoryum, provantoryum kurmak, kurulan tesisleri işletmek, gereksinimleri karşılamak derneğin faaliyetlerinin etkinleştirilmesi ve geliştirilmesi için inceleme ve araştırmalar yapmak,

b)Kurs, seminer, konferans ve panel gibi eğitim çalışmalarını düzenlemek,

c)Amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin etmek, dökümantasyon merkezi oluşturmak, çalışmalarını duyurmak için amaçları doğrultusunda gazete, dergi, kitap gibi yayınlar ile üyelerine dağıtmak üzere çalışma ve bilgilendirme bültenleri çıkarmak,

d)Amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı bir çalışma ortamını sağlamak, her türlü teknik araç ve gereci, demirbaş ve kırtasiye malzemelerini temin etmek

e)Gerekli izinler alınmak şartıyla yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak ve yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul etmek,

f)Tüzük amaçlarının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla iktisadi, ticari ve sanayi işletmeler kurmak ve işletmek,

g)Üyelerinin yararlanmaları ve boş zamanlarını değerlendirebilmeleri için lokal açmak, sosyal ve kültürel tesisler kurmak ve bunları tefriş etmek,

h)Üyelerinin arasında beşeri münasebetlerin geliştirilmesi ve devam ettirilmesi için yemekli toplantılar, konser, balo, tiyatro, sergi, spor, gezi, ve eğlenceli etkinlikler vb. düzenlemek veya üyelerinin bu tür etkinliklerden yararlanmasını sağlamak,

ı)Dernek faaliyetleri için ihtiyaç duyulan taşınır, taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek ve taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis etmek.

j)Amaçlarını gerçekleştirmek için gerek görülmesi durumunda vakıf kurmak, federasyon kurmak veya kurulu bir federasyona katılmak,

k)Uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla proje bazında ortak çalışmalar yapmak veya yardımlaşmak,

l)Üyelerinin hukuki haklarının tanınmasını ve korunmasını sağlamak.

m)Dernek üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak.

Üye Olma Hakkı

Madde 3 Derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda çalışmayı kabul eden ve üyelik için dernek mevzuatının ön gördüğü koşulları taşıyan herkes bu derneğe üye olma hakkına sahiptir.

Dernek başkanlığına yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok 30 gün içinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.

Derneğin asıl üyeleri, derneğin kurucuları ile müracaatları üzerinde üyeliğe kabul edilen kişilerdir.

Derneğe maddi ve manevi bakımdan önemli destek sağlamış bulunanlar yönetim kurulu kararı ile onursal üye olarak kabul edilebilir. Bu üyeler genel kurul toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamazlar. Onursal üyeler isterlerse aidat verebilirler.

Dernek üyeleri eşit haklara sahiptir. Her üyenin, derneğin faaliyetlerine ve yönetime katılma hakkı vardır.

4721 sayılı Türk medeni kanununun 63. Maddesi gereğince hiç kimseyi bir derneğe üye olmaya ve hiçbir dernekte üye kabul etmeye zorlanamaz ifadesinden yola çıkarak, numaralı üye müracaat formunu bizzat gelerek dolduranlardan yeterli sayıda üye kabulü konusunda yönetim kurulunun yetkili kılınmasına, yönetim kurulu üye yapıp yapmamakta Genel Kurulu adına yetkilidir.

Üyelikten Çıkma

Madde 4 Hiç kimse dernekte üye kalmaya zorlanamaz. Her üye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.

Üyeliğin Son Bulması

Madde 5 Dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller.

a)Dernek tüzüğüne aykırı davranışlarda bulunmak

b)Verilen görevlerden sürekli kaçınmak

c)Yazılı ikazlara rağmen üyelik aidatını 6 ay içinde ödememek

d)Dernek organlarınca verilen kararlara uymamak

e)Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak

f)Sözlü, yazılı olarak veya basın yolu ile derneği tutum ve davranışları ile zarar verici, küçük düşürücü faaliyet ve girişimlerde, itibar kaybında bulunan üyelerin üyelikleri yönetim kurulu kararı ile sona erdirilir.

Yukarıda sayılan durumlardan birinin tespiti halinde yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılır.

Dernek üyeliğinden çıkarılanların genel kurula itiraz hakları vardır.

Dernekten çıkan ya da çıkarılanlar, üye kayıt defterinden silinir ve dernek mal varlığından hak iddia edemez.

Dernek Organları

Madde 6 Derneğin organları aşağıda gösterilmiştir.

a)Genel kurul

b)Yönetim kurulu

c)Denetim kurulu

Dernek genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma zamanı, çağrı ve toplantı usulü

Madde 7 Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden oluşur.

Olağan Genel Kurul, Üç yılda bir, Ocak ayı içerisinde, yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanılır.

Genel kurul;

a)Dernek tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan,

b)Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine Otuz gün içinde olağan üstü toplanır.

Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağırılır.

Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hakimi, üç üyeyi genel kurul toplantıya çağırmakla görevlendirilir.

Çağrı usulü

Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler; en az onbeş gün önceden, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin internet sayfasında ilan edilmek, yazılı olarak bildirilmek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine ya da iletişim numarasına mesaj gönderilmek veya mahalli yayın araçları kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.

Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.

Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.

 

Toplantı Yeri ve Toplantı Yeter Sayısı

Genel kurul toplantıları, dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır. Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi halinde üç’te ikisi’nin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.

Toplantı Usulü

Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir.

Üyeler yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler. Kimlik belgesini göstermeyenler belirtilen listeyi imzalamayanlar ile genel kurula katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek üyesi olmayanlar, ayrı bir bölümde genel kurul toplantısını izleyebilirler.

Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.

Açılıştan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.

Dernek organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları zorunludur.

Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına aittir. Genel Kurul gündemdeki konuların görüşülerek karara bağlanmasıyla sonuçlandırılır.

Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır: Üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır.

Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.

Mahkemece kayyım atanması veya Medeni Kanununun 75’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilme yapılması halinde, bu maddede yönetim kuruluna verilen görevler bu kişiler tarafından yerine getirilir.

Genel Kurulun Oy kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri

Madde 8- Genel kurulda, yönetim ve denetleme kurulu üyelerin seçimleri gizli oylama ile diğer konulardaki kararlar ise aksine kararlar alınmamışsa açık olarak oylanır. Gizli oylar, toplantı başkanı tarafından mühürlenmiş kağıtların veya oy pusulalarının üyeler tarafından gereği yapıldıktan sonra içi boş bir kaba atılması ile toplanan ve oy vermenin bitiminden sonra açık dökümü yapılarak belirlenen oylardır. Açık oylamada, genel kurul başkanının belirteceği yöntem uygulanır.

Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınır.

Şu kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.

Genel Kurulun Görev ve Yetkileri

Madde 9- Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır,

a)Dernek organlarının seçilmesi,

b)Dernek tüzüğünün değiştirilmesi,

c)Yönetim ve Denetleme kurulları raporlarının görüşülmesi ve karara bağlanması,

d)Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,

e)Dernek için gerekli olan taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,

f)Yönetim kurulunca dernek çalışmaları ile ilgili olarak hazırlanacak yönetmelikleri inceleyip aynen veya değiştirilerek onaylanması,

g)Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar ile dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarının tespit edilmesi,

h)Derneğin federasyona katılması ve ayrılması,

ı)Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,

j)Derneğin fesih edilmesi,

k)Yönetim kurulunca teklif edilen diğer önerileri inceleyip karara bağlanması,

l)Mevzuatta genel kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi.

Yönetim Kurulunun Teşkili ve Görevleri

   Madde 10- Yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri genel kurulca gizli oyla seçilir. Yönetim kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir kararla görev bölümü yaparak başkan, başkan yardımcısı, sekreter, sayman ve üyeyi belirler,

Yönetim kurulu tüm üyelerin haber edilmesi şartıyla her zaman toplantıya çağrılabilir, Üye tamsayısının yarısından bir fazlasının hazır bulunması ile toplanır. Kararlar, toplantıya katılan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Yönetim kurulu asıl üyeliğinden istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde Kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.

Yönetim ve Denetim Kurulu Asil ve Yedek Üye Sayısı Aşağıdaki gibi Belirtilmiştir.

Yönetim Kurulu Asil Üyeliği :7

Yönetim Kurulu Yedek Üyeliği :5

Denetim Kurulu Asil Üyeliği :3

Denetim Kurulu Yedek Üyeliği :3

Yönetim Kurulunun Görevleri

a)Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden bir veya bir kaçına yetki vermek

b)Gelir ve gider hesaplarına ilişkin hesapları yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel kurula sunmak

c)Derneğin çalışmaları ile ilgili yönetmelikleri hazırlayarak genel kurul onayına sunmak

d)Genel kurulun verdiği yetki ve taşınmaz mal satın almak, derneğe ait taşınır ve taşınmaz malları satmak bina veya tesis inşa ettirmek kira sözleşmesi yapmak, dernek lehine rehin ipotek veya ayni haklar tesis ettirmek

e)Genel kurulda alınan kararları uygulamak

f)Her faaliyet yılı sonunda derneğin yıllık bilanço ve yönetim kurulu çalışmalarını açıklayan raporunu düzenlemek, toplandığında genel kurula sunmak.

g)Bütçedeki fonlar ve maddeler arasında aktarmalar yapmak,

h)Derneğe üye alınması veya üyelikten çıkarılması hususunda karar vermek.

ı)Derneğin amacının gerçekleştirmek için her çeşit kararı almak ve uygulamak.

j)Mevzuatın kendisine verdiği diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.

k)Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilir. Verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri dışındaki üyelere ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık ödenemez. Derneğin kendi adına %100 hissesi derneğe ait VER-SA Veremle Savaş Özel Sağlık Hizmetleri İnşaat Taahhüt San. ve  Ticaret Ltd.Şti. ve VER-SA İzmir Veremle Savaş Derneği İktisadi işletmesinde temsil yetkisinin seçilmiş olan yönetim kurulunun salt çoğunluğu tarafından görevlendirilen, kişiler tayin edilirler.

 

Denetim Kurulunun Teşkili ve Görevleri

Madde 11- Denetim kurulu üç asil üç yedek üye olarak genel kurulca gizli oyla seçilir. En çok oy alan denetim kurulu başkanı olur.

Denetim kurulu asil üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.

Denetim Kurulunun Görevleri

Denetim kurulu, derneğin tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.

Gerektiğinde genel kurulu toplantıya çağırır. Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine, her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.

Derneğin Gelir Kaynakları

Madde 12-

Derneğin gelir kaynakları aşağıda sayılmıştır.

a)Üye Aidatı: Üyelerden giriş ödentisi olarak 1 TL. Yıllık olarak da 12 TL. aidat alınır. Bu miktarları arttırmaya veya eksiltmeye genel kurul yetkilidir.

b)Gerçek ve tüzel kişilerin kendi isteği ile derneğe yaptıkları bağış ve yardımlar.

c)Derneklerce yapılan yayınlar, tertiplenen çay ve yemekli toplantı, gezi, eğlence, temsil, konser, spor yarışması ve konferans gibi faaliyetlerde sağlanan gelirler.

d)Derneklerin mal varlığında elde edilen gelirler.

e)Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar.

f)Amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar.

g)Diğer gelirler.

Tutulması Gerekli Olan Defterler ve Tutulma Esas ve Usulleri

Madde 13

Tutulması Gerekli Olan Defterler ve Tutulma Esas ve Usulleri

Madde 13

Defter tutma esasları,

Dernekler işletme hesabı esasına göre defter tutarlar. Ancak,  kamu yararına çalışma statüsü bulunan dernekler ile yıllık brüt gelirleri 500 Bin TL’yi aşan dernekler takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutarlar.

Bilanço esasına geçilmesi durumunda, üst üste iki hesap döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşülürse, takip eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir.

Yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutulabilir.

Derneğin ticari işletmesi açılması durumunda, bu ticari işletme için ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutulur.

Tutulacak defterler

Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar.  Ancak, Alındı Belgesi Kayıt Defteri, Demirbaş Defteri ve Envanter Defterlerinin tutulması isteğe bağlıdır. Büyük Defterin onaylatılması zorunlu değildir.

  1. a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:

1) Karar Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.

2) Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere işlenebilir.

3) Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.

4) Demirbaş Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.

5) İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.

6) Alındı Belgesi Kayıt Defteri (EK- 10): Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edenlerin adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir.

  1. b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:

1) (a) bendinin 1, 2, 3 ve 6 ncı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilanço esasında defter tutan dernekler de tutarlar.

2) Yevmiye Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.

Derneklerce tutulması zorunlu olan defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı olması zorunludur.

Kayıt Zamanı

İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir. Ancak, gelir ve gider kayıtları;

a)İşlemlerin işin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe düzeni ve güvenliği bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden fazla geciktirilemez.

b)Kayıtların devamlı olarak muhasebe fişleri ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan belgelere dayanarak tutulması durumunda, işlemlerin bunlara kaydedilmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, işlemlerin esas defterlere kırkbeş günden daha geç intikal ettirilmesine izin vermez.

Dernek defterlerinin denetim amacıyla istenmesi halinde, kırkbeş günlük sürenin dolması beklenmeden kayıtların işlenmesi zorunludur.

Hesap Dönemi

Dernekte hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap dönemi 1 Ocakta başlar ve 31 Aralıkta sona erer.

Defterlerin Tasdiki

Dernekte tutulması zorunlu olan defterler kullanmaya başlamadan önce il dernekler müdürlüğüne veya notere tasdik ettirilir. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço esasına göre tutulan defterler ile form veya sürekli form yapraklı defterlerin, kullanacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.

Gelir Tablosu ve Bilanço Düzenlenmesi

İşletme hesabı esasına göre kayıt tutulması durumunda yıl sonlarında (31 Aralık) (Dernekler Yönetmeliği EK-16’da belirtilen) “İşletme Hesabı Tablosu” düzenlenir. Bilanço esasına göre defter tutulması durumunda ise, yıl sonlarında (31 Aralık), Maliye Bakanlığınca yayınlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosu düzenlenir.

Derneğin Gelir ve Gider İşlemlerinde Usul

Madde 14-Gelir ve gider belgeleri;

Dernek gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.

Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak derneğin, Gelir Vergisi kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için Gider Makbuzu düzenlenir.

Dernek tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ayni Yardım Teslim Belgesi (Dernekler Yönetmeliği EK-14’te sunulan)ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneğe yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ayni Bağış Alındı Belgesi(Dernekler Yönetmeliği EK-15’te sunulan) ile kabul edilir.

Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı Belgeleri(Dernekler Yönetmeliği EK-17’de gösterilen biçim ve ebatta)yönetim kurulu kararıyla bastırılır.

Alındı Belgelerinin Bastırılması ve Kontrolü;

Bastırılan alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı, sayman üyece kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu ortaya çıkan cilt veya formlar geri verilerek aynı miktarda yenisi bastırılır.

Alındı belgeleri, matbaadan sayman üye tarafından bir tutanak ile teslim alınır.

Dernek saymanınca teslim alınan alındı belgeleri Alındı Belgesi Kayıt Defterine kaydedilir. Alındı belgelerinin, eski ve yeni saymanlar arasında tutanakla devir teslimi yapılır.

Alındı belgeleri, gelir tahsil etme görev ve yetkisine sahip bulunanlara, sayman üyelerce imza karşılığı verilir ve kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri alınır.

Bu işlemler Alındı Belgesi Kayıt Defterinde gösterilir.

Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak koparılarak verilir. Koçan kısmı ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa, hatalı belge yaprağı ödemede bulunana verilemez. Asıl ve koçan yaprakların üzerine “İPTAL” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte bırakılır.

Yetki belgesi

Yönetim kurulu asıl üyeleri hariç, dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden ve Ek-19’da yer alan Yetki Belgesi dernek tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yönetim kurulu asil üyeleri yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir.

Yetki belgelerinin süresi yönetim kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir. Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi, derneğin kendiliğinden dağıldığının tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman iptal edilebilir.

Gelirlerin Teslim Edilmesi:

Dernek adına gelir tahsil etmekle yetkili olan kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz gün içerisinde dernek saymanına teslim ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar. Ancak tahsilatı 2005 yılı için 1000-TL’yi geçenler, 30 günlük süreyi beklemeksizin tahsil ettikleri parayı en geç iki iş günü içinde dernek saymanına teslim ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar.

Dernek kasasında bulundurabilecek para miktarı, ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.

Gelir ve Gider Belgelerinin Saklanma Süresi :

Defterler hariç olmak üzere, dernek tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.

Beyanname Verilmesi

Madde 15-Dernek yönetim kurulu başkanı, her takvim yılının ilk dört ayı içinde bir önceki yıla ait (Dernekler Yönetmeliği EK-21’de sunulan)Dernek Beyannamesini, mahallin mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdür.

Bildirim Yükümlülüğü

Madde 16-Mülki amirliğe yapılacak bildirimler;

Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantıları sonucunda yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren (Dernekler Yönetmeliği EK-3’te sunulan)Genel Kurul Sonuç Bildirimi toplantıyı izleyen otuz gün içinde, mülki idare amirliğine bildirilir.

Genel kurul sonuç bildirimine;

a)Divan başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından imzalanmış genel kurul toplantı tutanağı örneği,

b)Tüzük değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin yeni ve eski şekli ile dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası yönetim kurulunca imzalanmış örneği eklenir.

Genel kurul toplantıları dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler(Dernekler Yönetmeliği EK-25’te belirtilen)Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi’ni doldurmak suretiyle, değişikliği izleyen otuz gün içinde, dernek tüzüğünde yapılan değişiklikleri de (Dernekler Yönetmeliği EK-3’te belirtilen) “Genel Kurul Sonuç Bildirimi” ekinde tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde

Derneğin yerleşim yerinde meydana gelen değişiklikler(Dernekler Yönetmeliği EK-24’de belirtilen)”Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi”’ni doldurulmak suretiyle yerleşim yeri değişikliğini izleyen otuz gün içinde, derneğin edindiği taşınmazlar(Dernek Yönetmeliği EK-26’da belirtilen) “Taşınmaz Mal Bildirimi”’ni doldurmak suretiyle taşınmazın tapuya tescilinden itibaren otuz gün içinde mahalli mülki idare amirliğine bildirilir.

Derneğin, yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alması durumunda yardım alınmadan önce mülki idare amirliğine bildirimde bulunur.

Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur. Yukarıda sayılan bildirimlerin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.

Derneğin İç Denetimi

Madde 17- Dernekte genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapabileceği gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Derneğin iç denetimi denetleme kurulu tarafından gerçekleştirilir.

Derneğin Borçlanma Usulleri

Madde18-Dernek amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması halinde yönetim kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve hizmet alımı konularında olabileceği gibi nakit olarakta yapabilir. Ancak bu borçlanma derneğin gelir kaynakları ile karşılanamayacak miktarlarda ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.

Tüzüğün Ne Şekilde Değiştirileceği

Madde 19-Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantısı gündemine konularak tüzük değişikliği yapılabilir.

Genel kurulda tüzük değişikliği görüşmelerine başlanması için genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Tüzüğün değişikliği için gerekli olan karar çoğunluğu genel kurul toplantısına katılanların 2/3’ü dür.

Genel kurulda tüzük değişikliği oylaması açık olarak yapılır.

Derneğin Feshi Halinde Mal Varlığının Tasfiye Şekli

Madde 20-Dernek Genel Kurulu her zaman derneğin feshine karar verebilir. Genel kurulca fesih kararı verildiğinde, derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi için üç kişilik tasfiye kurulu görevlendirilir. Bu kurul mevzuata uygun olarak derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi işlemlerine baştan sonuna kadar tamamlamakla görevli ve yetkilidir.

Fesih halinde derneğin tüm para, mal ve hakları SAĞLIK BAKANLIĞI kuruluşuna devredilir.

Hüküm Eksikliği

Madde 21- Bu tüzükte belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu Kanunlara atfen çıkartılmış olan Dernekler Yönetmeliği ile ilgili mevzuatın derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.

Derneğin Şubelerinin Kuruluşu

Madde 1-

Dernek, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen şube kuruluş bildirimin ve gerekli belgeleri, şube açılacak yerin en büyük mülki amirliğine verir.

Şubelerin Görev Ve Yetkileri

Madde 2- Şubeler, tüzel kişiliği olamayan, dernek amaç ve hizmet konuları doğrultusunda özerk faaliyetlerde bulunmakla görev ve yetkili, tüm işlemlerinden ötürü kendisinin sorumlu olduğu dernek iç örgütüdür.

Şubelerin Organları ve Şubelere Uygulanacak Hükümler

Madde 3- Şubenin organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur.

Genel kurul, şubenin kayıtlı üyelerinden oluşur. Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek, denetim kurulu ise üç asıl ve üç yedek üye olarak şube genel kurulunca seçilir.

Bu organların görev ve yetkileri ile bu tüzükle yer alan dernekle ilgili diğer hükümler, mevzuatın öngördüğü çerçevede şube’de de uygulanır.

Şubelerin Genel Kurullarının Toplanma Zamanı ve Genel Merkez Genel Kurulunda Nasıl Temsil Edileceği

Madde 4- Şubeler, genel kurul olağan toplantılarını genel merkez genel kurul toplantısından en az iki ay önce bitirmek zorundadırlar.

Şubelerin olağan genel kurulu, 3 yılda bir, KASIM ayı içerisinde, şube yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır.

Şubeler, genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve dernek genel merkezine bildirmek zorundadır.

Şubelerde kayıtlı tüm üyeler merkez genel kuruluna yazı ile davet edilip katılmaları sağlanır.

Şubelerde kayıtlı tüm üyeler genel merkez kuruluna katılıp oy kullanmakla yükümlüdürler.

Şubelerin yönetim ve denetim kurulunda görevli olanlar genel merkez yönetim veya denetim kuruluna seçildiklerinde şubedeki görevinden ayrılırlar.

 

 

 

 

 

Adı  Soyadı                                                  Ünvanı

Yusuf KARAGÖZ                                        Başkan

 

Haydar KARAYÜNLÜ                                2. Başkan

 

Murat TOSUN                                               Muhasip Üye

 

N.Bülent Tuvay                                             Genel Sekreter

 

Şule BAKAN                                                  Üye

 

Özden KARCI                                               Üye

 

Tuğba ERÇETİNGÖZ METİN                   Üye

İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile İzmir Veremle Savaş Derneği arasında “Yolcu Taşımacılığında faaliyet gösteren esnaf ile yanlarında çalışanların keyif verici madde( organik/ kimyasal)kullanıp, kullanmadığını belirtir rapor ve ilgili hizmetlerin verilmesi” protokolü 15/05/2018 tarihinde imza altına alınıp yenilenmiştir.

2015 YILI 3361
2016 YILI 1696
2017 YILI 699
2018 YILI 138